Σκοτεινό Αδιέξοδο ★ ★ ★ ★ ☆

 

Τίτλος: Σκοτεινό Αδιέξοδο

Πρωτότυπος Τίτλος: Camera Obscura

Συγγραφέας: Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ

Γλώσσα Πρωτοτύπου: Ρώσικα

Μετάφραση: Άρης Δικταίος

Είδος: Ψυχολογικό Δράμα

Έτος Έκδοσης Πρωτοτύπου: 1930

Εκδόσεις: Αγγελάκη (έτος: 2022)

Αριθμός Σελίδων: 278

★ ★ ★ ★ ☆

Η ιστορία: Ο Κρέτσμαρ, ένας κατά τα φαινόμενα συνηθισμένος οικογενειάρχης, ερωτεύεται παράφορα τη δεκαεξάχρονη Μάγδα. Για χάρη της εγκαταλείπει την οικογένειά του και κάπως έτσι ξεκινάει αναπόφευκτη η πορεία του προς την παρακμή και το θάνατο. 

Η κριτική: Ανελέητος απέναντι στον ήρωά του, ο Ναμπόκοφ τον παρουσιάζει έρμαιο της επιθυμίας του, σαν καράβι ακυβέρνητο που βολοδέρνει στα κύματα, με μυαλό θολωμένο και πείσμα αμετάκλητο, τονίζοντας έτσι τη δυστυχία και τα αδιέξοδα του ανθρώπου που προσκολλάται σε σκοτεινά πάθη. Στην έκδοση ετούτη ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να διαβάσει κάποιες σελίδες που θεωρήθηκαν από τον ίδιο το συγγραφέα περιττές στην δεύτερη και τελική έκδοση του βιβλίου, σελίδες που περιέχουν μικρότερες ιστορίες  με τη δική τους σπιρτάδα και χιούμορ. Το μυθιστόρημα αποτελεί προάγγελο του διασημότερου έργου του, της Λολίτας που πραγματεύεται το ίδιο θέμα, αλλά πολύ εκτενέστερα. 

Το παρασκήνιο: O Nabokov έγραψε το Σκοτεινό Αδιέξοδο (Camera Obscura) στη μητρική του γλώσσα (τα ρώσικα) το 1930. Πέντε χρόνια αργότερα, το έργο μεταφράστηκε στα Αγγλικά από τη Winifred Roy, ο συγγραφέας όμως φαίνεται πως δεν έμεινε καθόλου ικανοποιημένος από τη μετάφραση. Έτσι το 1938, όταν του δόθηκε η ευκαιρία να το κυκλοφορήσει στην Αμερική, όχι απλώς το μετέφρασε ο ίδιος, αλλά το αναθεώρησε πλήρως, αλλάζοντας ακόμα και τον τίτλο σε Laughter in the Dark (Γέλιο στο Σκοτάδι, εκδόσεις Άγρα). Έτσι έχουμε σήμερα δυο εκδοχές της ίδιας ιστορίας, με τη δεύτερη - σύμφωνα με τους κριτικούς - πιο ώριμη και άρτια. Κι όμως, ο αυθορμητισμός και η αγνότητα στη γραφή του Σκοτεινού Αδιεξόδου, τονίζουν ακόμη περισσότερο κατά τη γνώμη της γράφουσας την ειρωνεία και το δράμα στη ζωή του ήρωα. 

Μεταφορά στην οθόνη: Laughter in the dark (1969)

Ο Συγγραφέας: O Βλαντιμίρ Βλαντιμίροβιτς Ναμπόκοφ (1899-1977) Ρώσος μυθιστοριογράφος, ποιητής, μεταφραστής, εντομολόγος και δεινός σκακιστής, είναι περισσότερο γνωστός για το μυθιστόρημά του Λολίτα (1955) που θεωρείται ένα από τα σπουδαιότερα έργα του 20ου αιώνα. Έγραφε στα ρωσικά, στα αγγλικά και στα γαλλικά ενώ η πολυτάραχη εποχή στην οποία έζησε τον ανάγκαζε να ταξιδεύει συχνά (Ηνωμένο Βασίλειο, Βερολίνο, Παρίσι, Νέα Υόρκη). 

Η δημιουργική διαδικασία του Ναμπόκοφ περιλάμβανε το γράψιμο σύντομων κειμένων σε κάρτες, κείμενα τα οποία στη συνέχεια μετέτρεπε σε παραγράφους και κεφάλαια και τα τακτοποιούσε εκ νέου για να σχηματίσουν τη δομή των μυθιστορημάτων του, μια διαδικασία που υιοθέτησαν αργότερα πολλοί σεναριογράφοι.